ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΟΛΟ ΤΟ 24ΩΡΟ

  • Γράφει ο Διονύσιος Ντένης Μαλαπέτσας - Μηχανικός Γεωτεχνολογίας και Περιβάλλοντος /Τεχνολόγος φυσικού περιβάλλοντος

Η επίσκεψη μιας ακόμη σεισμικής δραστηριότητας, φέρνει στο προσκήνιο τα προβλήματα και τις ελλείψεις που αδυνατεί να λύσει η πολιτική ηγεσία, καθώς και την αδυναμία να θωρακίσει την περιοχή από τη σκοπιά της παρακολούθησης του φαινομένου που στερείται βασικών υποδομών. Μην ξεγελιόμαστε πως δεν έχουμε τραυματισμούς, δεν έχουμε θρηνήσει θύματα και δεν έχουμε υποστεί καταστροφικές και ανεπανόρθωτες βλάβες. Κάθε φορά που μας θυμάται ο εγκέλαδος παίζουμε στα ζάρια την προστασία των πολιτών.
  Εδώ πρέπει να αναφερθεί ότι στην ευρύτερη περιοχή του Ιονίου δεν υπάρχει ικανός αριθμός σεισμογράφων και επιταχυνσιογράφων και σε κάθε εκδήλωση ενός σεισμικού φαινομένου περιμένουμε είτε τις ανακοινώσεις των ινστιτούτων Γεωδυναμικού Αθηνών και του Ευρω-Μεσογειακού Σεισμολογικού Κέντρου, είτε την εγκατάσταση για λίγο χρόνο φορητού δικτύου σεισμογράφων, οι οποίοι όμως μπορούν να δείχνουν την εξέλιξη του σεισμικού φαινομένου, όχι όμως και τα πρόδρομα σεισμικά γεγονότα (γεγονότα πριν τον κύριο σεισμό)  που πολλές φορές προσφέρουν αξιόπιστες πληροφορίες για την έλευση ενός μεγάλου σεισμού.
  Η πόλη της Ζακύνθου είναι επιμήκης και με μόνο μια έξοδο διαφυγής (υπολογίζοντας ότι το λιμάνι μπορεί να υποστεί καθίζηση), το κυκλοφορικό είναι εντελώς λανθασμένο ως προς την διαφυγή των κατοίκων της πόλης, καθώς μια κατάρρευση θα δημιουργήσει τεράστιο μπλοκάρισμα στην κυκλοφορία. Ακόμα θα έπρεπε και τα φανάρια στον Άγιο Λάζαρο, να επανεξεταστούν αν είναι καλύτερα για την αποφόρτιση της οδικής κυκλοφορίας να φύγουν και να γίνει ένας κόμβος. Άλλο ένα πρόβλημα είναι και τα καλώδια της ΔΕΗ πάνω σε κολώνες με βαθιές ρωγμές, η υπογειοποίηση των καλωδίων έπρεπε να είχε γίνει χθες.
  Μια άλλη πρόταση μου, πάντα με τη συνεργασία των μηχανικών, έχει να κάνει με ένα συνέδριο στη Ζάκυνθο, όπως φυσικά και στην Κεφαλλονιά, ώστε να επαναπροσδιοριστεί η χρήση και η λογική των υλικών σε μια κατασκευή. Φέρνω ως παράδειγμα ότι το σκυρόδεμα έχει συγκεκριμένο χρόνο ζωής, καθώς ο κάθε σεισμός μικρός η μεγάλος φθείρει (τρώει) το κτίριο. Το μόνο που προτείνω με απόλυτη επιφύλαξη, είναι μήπως θα πρέπει να δούμε και άλλους τρόπους κατασκευών για την αντιμετώπιση της σεισμικής τρωτότητας, ή αλλιώς να προχωρήσουμε με την εξέλιξη της τεχνολογίας που υπάρχει, με υποχρεωτική ειδική θεμελίωση που απορροφά μέχρι και το 50% του σεισμικού κραδασμού που θα έπληττε ένα κτίριο, μαζί και με πιο αυστηρά κριτήρια στις κατασκευές που χρησιμοποιούν σκυρόδεμα για ακόμα μεγαλύτερη βελτίωση των στατικών. Ο επαναπροσδιορισμός αυτός θα πρέπει να λάβει υπόψη του ότι στην περίπτωση των σεισμών της Κεφαλονιάς (Ληξουρίου) ξεπεράστηκαν τραγικά οι προβλεπόμενες στην περιοχή επιταχύνσεις, (αν και στο χθεσινό σεισμό της Ζακύνθου δεν συνέβη), με αποτέλεσμα πολύ μεγάλος αριθμός κτιρίων ευρισκομένων σε περιοχές που εμφανίστηκαν οι μέγιστες σεισμικές επιταχύνσεις, να υποστούν καταστροφικές και ανεπανόρθωτες βλάβες.
  Θυμίζω πως τον Απρίλιο του 2014 και με αφορμή τον μεγάλο σεισμό στην Κεφαλλονιά, έστειλα την εισήγησή μου με τίτλο «Έρευνα σεισμών και πρόληψη για τη μεγαλύτερη ασφάλεια των κατοίκων» στο περιφερειακό συμβούλιο ιονίων νήσων, το αποτέλεσμα, όμως, ήταν να μην γίνει τίποτα
 Η τοποθέτησή μου βασίστηκε στ’ ό,τι ο χώρος της Ζακύνθου προσφέρεται ως ένα γεωφυσικό εργαστήριο, όπου μπορούμε να το εκμεταλλευτούμε με τη δημιουργία στέγασης ενός ερευνητικού κέντρου παρακολούθησης για όλα τα φαινόμενα. Αξίζει να αναφερθεί πως στην εισήγησή ανέφερα πως εκτός από τους σεισμογράφους, θα πρέπει να στεγαστούν και ειδικά μηχανήματα καταγραφής πρόδρομων φαινομένων. Παρακάτω σας αναφέρω ενδεικτικά ό,τι:
-Μέσω της γεωδαιτικής δορυφορικής μεθόδου, μπορούμε να παρατηρήσουμε τις μετακινήσεις εδαφών, π.χ. βύθιση ή ανύψωση, που προκαλείται από τη συσσώρευση σεισμικής ενέργειας στα ρήγματα.
-Μέσω του ελέγχου απόκλισης της αναμενόμενης θερμοκρασίας του εδάφους με δορυφόρους, μπορούμε να ανιχνεύσουμε την αύξηση της θερμοκρασίας στην επιφάνεια του φλοιού που οφείλεται στην κινητικότητα των τεκτονικών τάσεων.
-Μέσω της διαταραχής του ημερήσιου κύκλου της ιονόσφαιρας, μπορούμε να εντοπίσουμε τις τεκτονικές τάσεις στο φλοιό της γης που προετοιμάζουν σεισμούς, καθώς φαίνεται ότι αυτά τα κύματα ταξιδεύουν προς την επιφάνεια της γης την οποία και τη φορτίζουν.
-Μέσω του εντοπισμού μικροσεισμών, μπορούμε να συλλέξουμε πληροφορίες για την εξέλιξη μιας εκδήλωσης η όχι ενός μεγαλύτερου σεισμού.
Μέσω εντοπισμού ηλεκτρικών σημάτων, όπου η καταγραφή τους συνδέεται συνήθως με την κρίσιμη πίεση των πετρωμάτων κατά τα τελευταία στάδια (μηνών ή εβδομάδων) από την εκδήλωση ενός σεισμού.
-Μέσω εντοπισμού ηλεκτρομαγνητικών κυμάτων (ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία στα MHz και στα KHz), που προκαλούνται κατά την διαδικασία της θραύσης των υλικών που πρόκειται να διαρραγούν, κατά το τελευταίο στάδιο πριν από την τελική εκδήλωση του σεισμού.
-Καθώς και με τη μέτρηση συγκέντρωσης ραδονίου, όπου μια αύξηση στη συγκέντρωση αυτού του αερίου παρατηρείται πριν από σεισμική δραστηριότητα.
  Αξίζει να προσθέσω πως σε άτυπο συμβούλιο της σχολικής επιτροπής που συμμετείχα, πρότεινα αντί της ίδρυσης ενός Ερευνητικού Κέντρου Βιοτεχνολογίας Τροφίμων και Περιβάλλοντος που είναι εκτός τόπου και χρόνου, να ιδρυθεί το ερευνητικό κέντρο πρόδρομων σεισμικών φαινομένων.
  Κλείνοντας θα επισημάνω πως παρουσιάζεται επιτακτική η ανάγκη να ιδρυθεί  αυτό το ερευνητικό αυτό κέντρο, καθώς πίσω από την έρευνα που συνδυάζεται με την πρόληψη, θα εξασφαλίζεται η καλύτερη ασφάλεια των κατοίκων, αλλά και των επισκεπτών.
  Από τη μεριά μου θα κάνω όλες τις απαραίτητες ενέργειες και αν μου δοθεί η δυνατότητα μέσω του θεσμού της περιφέρειας στις προσεχείς αυτοδιοικητικές εκλογές, θα επιδιώξω να μπούνε οι βάσεις ώστε να καταφέρουμε να υλοποιήσουμε το ερευνητικό κέντρο, που τόσο έχει ανάγκη η Ζάκυνθος και η ευρύτερη περιοχή. Μέσα από αυτήν την πορεία η Ζάκυνθος αλλά και συνολικά η περιφέρεια Ιονίων νήσων, μπορεί να πρωταγωνιστήσει ουσιαστικά σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ θα αποτελέσει και τον πυλώνα αυτής της συνεχόμενης προσπάθειας, πάνω στην έρευνα και στη διαμόρφωση της πρόληψης, όχι μόνο για την ευρύτερη περιοχή, αλλά σε Ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.Επαναλαμβάνω, στον τομέα της επιστημονικής έρευνας αλλά και της καλύτερης ασφάλειας.
 
 
Ζάκυνθος Καιρός