Νίκος Γ. Τσουκαλάς | ΑΑΔΕ: Νέες οδηγίες για τα ψηφιακά δελτία αποστολής αγροτικών προϊόντων

Σημαντικές διευκρινίσεις για την εφαρμογή της ψηφιακής παρακολούθησης διακίνησης αποθεμάτων μέσω της πλατφόρμας myDATA παρέχει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) με την εγκύκλιο Ε.2038/2026. Οι νέες οδηγίες απαντούν σε σειρά ερωτημάτων που είχαν τεθεί από αγρότες, συνεταιρισμούς, εμπόρους και επαγγελματίες των λαϊκών αγορών, αποσαφηνίζοντας τις υποχρεώσεις τους κατά τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων.

1.Έκδοση παραστατικού από τον αντισυμβαλλόμενο

Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών προβλέπεται ότι το παραστατικό διακίνησης αγρότη του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ μπορεί να εκδίδεται από τον αντισυμβαλλόμενο –όπως έμπορο, συνεταιρισμό ή ελαιοτριβείο– πριν από την έναρξη της μεταφοράς, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση». Η δυνατότητα αυτή ισχύει ακόμη και όταν η μεταφορά πραγματοποιείται με όχημα του ίδιου του παραγωγού.

2. Για τους ελαιοπαραγωγούς του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ Α: Παρατείνεται η απαλλαγή τους από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής για τη μεταφορά ελαιοκάρπου προς το ελαιοτριβείο έως και 11/10/2026, με την προϋπόθεση ότι το ελαιοτριβείο εκδίδει δελτίο ποσοτικής παραλαβής.

3.Για τους αγρότες του ειδικού καθεστώτος φ.π.α..

Για τις διακινήσεις αγροτικών προϊόντων από τους ίδιους τους αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ, δεν εκδίδεται ψηφιακό Δελτίο Αποστολής. Ο λήπτης (π.χ. έμπορος ή αγροτικός συνεταιρισμός) με την παραλαβή αυτών εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής. Στην περίπτωση που ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ παραδίδει αγροτικά προϊόντα στην αγροτική του εκμετάλλευση σε υπόχρεες οντότητες (π.χ. έμπορος ή αγροτικός συνεταιρισμός), εκδίδεται από αυτές ψηφιακό Δελτίο Αποστολής με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση».

4.Εξαιρέσεις στις μεταφορές

Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει ότι δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό για τη μεταφορά αγροτικών προϊόντων μεταξύ χωραφιών και αποθηκευτικών χώρων του ίδιου παραγωγού, όταν η απόσταση δεν υπερβαίνει τα δέκα χιλιόμετρα. Η εξαίρεση εφαρμόζεται ανεξάρτητα από το αν οι χώροι έχουν δηλωθεί ως εγκαταστάσεις στο Μητρώο.

Παράλληλα, σε περιπτώσεις απώλειας σύνδεσης στο διαδίκτυο ή διακοπής ηλεκτροδότησης, η συναλλαγή δεν αναστέλλεται. Το παραστατικό εκδίδεται κανονικά με σχετική ένδειξη και διαβιβάζεται ηλεκτρονικά μόλις αποκατασταθεί η σύνδεση. Όταν η έκδοση πραγματοποιείται εκτός εγκατάστασης και δεν είναι δυνατή η χρήση της εφαρμογής myDATAapp, επιτρέπεται η χειρόγραφη έκδοση και η μεταγενέστερη διαβίβασή της μέσω των εφαρμογών timologio ή myDATAapp.

5.Τι ισχύει για τις λαϊκές αγορές

Ειδικές οδηγίες δίνονται και για τις λαϊκές αγορές. Για τη μεταφορά προϊόντων απαιτείται η έκδοση Συγκεντρωτικού Δελτίου Αποστολής, το οποίο μπορεί να εκδίδεται χειρόγραφα έως και τις 11 Οκτωβρίου 2026. Από τις 12 Οκτωβρίου 2026, με την έναρξη της υποχρεωτικής εφαρμογής της Β΄ Φάσης, η έκδοσή του θα γίνεται αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή.

Η επιστροφή των αδιάθετων προϊόντων πραγματοποιείται με το ίδιο δελτίο αποστολής, ενώ κατά την επιστροφή στις εγκαταστάσεις του παραγωγού εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής. Σε περίπτωση συμμετοχής σε περισσότερες από μία λαϊκές αγορές χωρίς ενδιάμεση επιστροφή στην έδρα, το αρχικό δελτίο καλύπτει ολόκληρη τη διακίνηση, αρκεί να αναγράφονται όλες οι αγορές που θα επισκεφθεί ο παραγωγός.

6.Οι κρίσιμες ημερομηνίες

Η ΑΑΔΕ υπενθυμίζει ότι η Α΄ Φάση της υποχρεωτικής ψηφιακής έκδοσης και διαβίβασης παραστατικών εφαρμόζεται ήδη από την 1η Δεκεμβρίου 2025, ενώ η Β΄ Φάση, που αφορά τις διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής, τίθεται σε υποχρεωτική ισχύ από τις 12 Οκτωβρίου 2026.

Νίκος Γ. Τσουκαλάς