ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΟΛΟ ΤΟ 24ΩΡΟ


Με το “Ενημερωτικό Σημείωμα” της 13ης Φεβρουαρίου η ηγεσία του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, επέλεξε να δηλώσει δημόσια ότι παραμένει προσηλωμένη στον στόχο της “διάλυσης των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών”, αφού πρώτα φρόντισαν να τους λοιδορήσουν χυδαία με απίστευτα ψέματα.

Υπενθυμίζουμε στον κ. Χατζηδάκη ότι η αποτίμηση του έργου των Φ.Δ. κρίνεται θετικά και έχει αναγνωριστεί:

  • σύμφωνα και με σχετική έκθεση της Επιτροπής Φύσης 2000 η οποία συντάχθηκε το 2011 με τίτλο: «Αξιολόγηση της 10ετούς εφαρμογής του θεσμού των Φ.Δ.» η οποία αποτελεί την μοναδική επιστημονικά οργανωμένη αποτίμηση – αξιολόγηση του θεσμού των Φορέων Διαχείρισης.
  • από το Ομόφωνο Πόρισμα του Εθνικού Διαλόγου για το Εθνικό Σύστημα Προστατευόμενων Περιοχών το 2014
  • από το σύνολο όλων όσων συμμετείχαν στην Ημερίδα – Διαβούλευση που οργανώθηκε από το ΥΠΕΝ στην Αθήνα στις 9 Οκτωβρίου 2019.
  • από τις Περιβαλλοντικές Μ.Κ.Ο. με την πρόσφατη πρόταση που κατέθεσαν: «Προτάσεις για τη διαχείριση του Εθνικού Συστήματος Προστατευόμενων Περιοχών 4-11-2019»

 

Μόνη θλιβερή εξαίρεση αποτελεί η σημερινή ηγεσία του υπουργείου που επιχειρεί να δικαιολογήσει την σχεδιαζόμενη διάλυση των Φορέων Διαχείρισης Προστατευόμενων Περιοχών, συκοφαντώντας με αισχρά ψεύδη τόσο τις Διοικήσεις όσο και τους εργαζόμενούς τους, χωρίς να έχει βασιστεί σε καμία απολύτως επιστημονική τεκμηρίωση και αξιολόγηση.

Τα περί ευρωπαϊκού μοντέλου τύπου Σλοβακίας… τα αφήνουμε προς το παρόν ασχολίαστα, καθώς  θα αναμένουμε το σχετικό κείμενο. Σε κάθε περίπτωση, οι Φορείς Διαχείρισης αποτελούν τη μόνη ρεαλιστική επιλογή για τη διοίκηση και διαχείριση των Προστατευόμενων Περιοχών.

Καταρρίπτουμε τα ψευδοεπιχειρήματα και τις ψευδοδιαπιστώσεις του ΥΠΕΝ, σημείο προς σημείο:

 

  • Ψέμα 1ο: «οι αλλεπάλληλες προσφυγές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εναντίον της χώρας δείχνουν ότι η διαχείριση όλων των τελευταίων δεκαετιών κάθε άλλο παρά ικανοποιητική είναι».

Απάντηση: Οι προσφυγές της ΕΕ προέρχονται από τις επιλογές των εκάστοτε πολιτικών της κάθε κυβέρνησης στα θέματα της βιοποικιλότητας, όπως π.χ. για το γεγονός ότι δεν έχουν καθοριστεί ακόμη οι στόχοι διατήρησης των ειδών και τύπων οικοτόπων, όπως προβλέπεται στο άρθρο 8 του Ν.3937/2011. Μερικά ακόμη παραδείγματα:

  • Ευθύνεται ο Φ.Δ. για τη μη έγκαιρη σύνταξη του ΠΔ του Κυπαρισσιακού Κόλπου;
  • Ευθύνεται ο Φ.Δ. για τα αυθαίρετα της Ζακύνθου στις παραλίες ωοτοκίας της θαλάσσιας χελώνας;
  • Ευθύνεται ο νεοσύστατος Φ.Δ.Π.Π. Κεντρικής και Ανατολικής Κρήτης, ο οποίος δεν έχει προσωπικό και χρηματοδότηση, για τους «λόφους σκουπιδιών στη Νήσο Χρυσή», αρμοδιότητα που ανήκει στον οικείο Δήμο;

Σε πολλές περιπτώσεις, το έργο των Φ.Δ. συνετέλεσε στο να μην παραπεμφθούν υποθέσεις στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο και στην αποφυγή προστίμων. Ένα παράδειγμα είναι η περίπτωση του Εθνικού Πάρκου Σχινιά – Μαραθώνα που αφορούσε τη λειτουργία των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος στη Ζώνη Α3 του Εθνικού Πάρκου. Ο Φορέας Διαχείρισης (προέβη σε σειρά ενεργειών συντονίζοντας πολλές φορές όλους τους συναρμόδιους φορείς και Υπηρεσίες) με σκοπό να εκτελεσθούν τα σχετικά πρωτόκολλα κατεδάφισης των καταστημάτων και να μην παραπεμφθεί η χώρα για το ζήτημα αυτό στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο, και ανέλαβε να προβαίνει σε απευθείας ενημερώσεις προς την αρμόδια Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναφορικά με τις όλες τις σχετικές ενέργειες των συναρμόδιων φορέων. Το ΥΠΕΝ  στις 25/02/2019 εξέδωσε Δελτίο Τύπου με το οποίο ανακοίνωνε το οριστικό κλείσιμο του φακέλου της υπόθεσης για το Εθνικό Πάρκο Σχινιά – Μαραθώνα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

  • Ψέμα 2ο: «δεκάδες Διοικητικά Συμβούλια που διορίζει η εκάστοτε πολιτική ηγεσία κεντρικά για όλη την Ελλάδα».

Απάντηση: παραπέμπουμε στο άρθρο 5 του Ν.4519/18. Το υπουργείο ορίζει 2 μόνο από τα 7 μέλη των Δ.Σ. Τα υπόλοιπα μέλη ορίζονται από τους φορείς που συμμετέχουν σε αυτά.

  • Ψέμα 3ο: «οι Φορείς Διαχείρισης όπου υπήρχε χρηματοδότηση μέσω του ΕΣΠΑ σε πολλές περιπτώσεις δεν μπόρεσαν να απορροφήσουν τους σχετικούς πόρους».

Απάντηση: από τα 166 έργα που ενέταξαν οι Φ.Δ. στην προηγούμενη διαχειριστική περίοδο 2007-2013 (ΕΠΠΕΡΑΑ) υλοποιήθηκαν τα 121 με ποσοστό υλοποίησης φυσικού αντικειμένου 100% και μέσο ποσοστό απορρόφησης κοινοτικών κονδυλίων 74%. Κατά περίπτωση το ποσοστό απορρόφησης φτάνει έως και 95% ανά Φ.Δ..

  • Ψέμα 4ο : «Οι περισσότεροι Φορείς  κατά την περίοδο 2013-2015 ένα μεγάλο μέρος του έργου «Παρακολούθηση της κατάστασης διατήρησης ειδών και οικοτόπων κοινοτικού ενδιαφέροντος στην Ελλάδα» ανατέθηκε στους Φορείς και δεν μπόρεσαν να το φέρουν εις πέρας».

Απάντηση: από τους 28 Φ.Δ. οι 23 υλοποίησαν όλα τα προγράμματα  παρακολούθησης που είχαν εντάξει στο ΕΠΠΕΡΑΑ (με σημαντικές καθυστερήσεις παροχής σύμφωνης γνώμης από την ΕΥΔ-ΥΜΕΠΕΡΑΑ), τα αποτελέσματα των οποίων έχουν κοινοποιηθεί στο αρμόδιο Τμήμα του ΥΠΕΝ. Τα αποτελέσματα αυτά «βοήθησαν» το ΥΠΕΝ να συντάξει την 6ετή έκθεση αναφοράς για τη βιοποικιλότητα προς την ΕΕ. Τονίζουμε ότι οι υπόλοιποι πέντε Φ.Δ. που δεν ολοκλήρωσαν τα προγράμματα παρακολούθησης οφείλονταν είτε σε μακρόχρονες δικαστικές προσφυγές και ενστάσεις αναδόχων, σε μια περίπτωση Φ.Δ. σε έλλειψη προσωπικού και τέλος σε μια περίπτωση σε καθυστερημένη ένταξη της πράξης από την ΕΥΔ_ΕΠΠΕΡΑΑ. Υπογραμμίζουμε ότι από το 2015 μέχρι σήμερα σχεδόν σε όλους τους Φ.Δ., οι εργαζόμενοι συνεχίζουν τα προγράμματα παρακολούθησης ειδών & τύπων οικοτόπων με ιδία μέσα χωρίς καμία χρηματοδότηση του ΥΠΕΝ.

  • Ψέμα 5ο: «Οι Φορείς, με ελάχιστες εξαιρέσεις, αδυνατούν να προσελκύσουν πράσινες επενδύσεις στις προστατευόμενες περιοχές, με αποτέλεσμα οι τοπικές κοινωνίες να μην μπορούν να επωφεληθούν από δραστηριότητες όπως ο οικοτουρισμός και η βιολογική γεωργία».

Απάντηση: Λόγω της αξίας των ΠΠ και της ύπαρξης των Εθνικών Πάρκων και Γεωπάρκων έχει ήδη αναπτυχθεί ο οικοτουρισμός σε περιοχές όπως τα Ζαγοροχώρια, τη Κερκίνη, κ.α.. Το Εθνικό Πάρκο Χελμού-Βουραϊκού, ο Εθνικός Δρυμός Βίκου-Αώου, καθώς και περιοχές των νεοσύστατων Φ.Δ. Προστατευόμενων Περιοχών Κεντρικής & Ανατολικής Κρήτης (η περιοχή της Σητείας και ο Ψηλορείτης), και του Φ.Δ. Προστατευόμενων Περιοχών Βορείου Αιγαίου (Νήσος Λέσβος) αποτελούν μνημεία παγκόσμιας Γεωλογικής Κληρονομιάς, αφού από το 2015 έχουν ενταχθεί στα Παγκόσμια Γεωπάρκα της UNESCO (και στην περίπτωση του Χελμού-Βουραϊκού, η προσπάθεια ένταξης έγινε αποκλειστικά από τον Φ.Δ.).  Επιπρόσθετα, οι Φορείς Διαχείρισης δρουν ως μοχλός τοπικής ανάπτυξης μέσω:

  • Της επισκεψιμότητας των Κέντρων Ενημέρωσης: 150.000 επισκέπτες ανά έτος.
  • Στήριξης τοπικών επιχειρήσεων με: σήματα ποιότητας, μελέτες πιστοποίησης τοπικών προϊόντων, κ.ά.
  • Το μεγαλύτερο ποσοστό των δράσεων υλοποιείται από τοπικούς αναδόχους.
  • Δράσεων προβολής, στήριξης τοπικών επιχειρήσεων, κ.ά.

Για τη βιολογική γεωργία που αναφέρεται στο σημείωμα, ζητούμε συγνώμη αλλά δεν είμαστε αρμόδιοι και ούτε διαχειριζόμαστε σχετικά κονδύλια για το σκοπό αυτό.

  • Ψέμα 6ο: «Τα Διοικητικά Συμβούλια των 36 Φορέων σπανίως έχουν απαρτία για να συνεδριάσουν, με αποτέλεσμα να μην υπάρχει στοιχειώδης συντονισμός και σχεδιασμός στη δράση τους. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, οι πρόεδροι των ΔΣ ζουν μόνιμα και εργάζονται σε περιοχές εκατοντάδων χιλιομέτρων μακριά από την έδρα του Φορέα. Αποτέλεσμα, να μην λαμβάνονται έγκαιρα πολλές σημαντικές αποφάσεις για τη Διαχείριση μιας προστατευόμενης περιοχής (δράσεις, συμμετοχή σε Ευρωπαϊκά Προγράμματα κλπ)».

Απάντηση:  ουδέποτε αποτέλεσε πρόβλημα η απόσταση μεταξύ του τόπου διαμονής των Προέδρων των ΔΣ και της έδρας των Φ.Δ. οι οποίοι σημειωτέον προσφέρουν αμισθί τις υπηρεσίες τους. Τα ΔΣ συνεδριάζουν όπως προβλέπει ο νόμος και ουδέποτε αποτέλεσε τροχοπέδη στην υποβολή προτάσεων πχ σε ευρωπαϊκά προγράμματα. Προφανώς δεν γνωρίζετε ότι υπάρχει καθημερινή επικοινωνία του Φ.Δ. με τους Προέδρους αλλά και με τα μέλη των ΔΣ, όποτε αυτό καταστεί αναγκαίο. Καταθέτουμε, ωστόσο, το γεγονός ότι στην πλειοψηφία των Φ.Δ. ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΝ δεν έχει παρουσιαστεί σχεδόν ΠΟΤΕ (εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων) στα 15 έτη λειτουργίας τους.

  • Ψέμα 7ο: «με τον ν. 4519/18 ιδρύθηκαν 8 νέοι φορείς, οι οποίοι, όμως αν και έχουν Πρόεδρο και ΔΣ, δεν διαθέτουν κτήριο. Οι εν λόγω Φορείς δεν μπορούν να λάβουν ουδεμία χρηματοδότηση, καθώς δεν διαθέτουν μόνιμο προσωπικό! Αυτοί οι 8 νέοι Φ.Δ.ΠΠ, ουσιαστικά δεν λειτούργησαν ποτέ».

Απάντηση: Αυτή και μόνο η αναφορά είναι μια παραδοχή της ανικανότητας του ΥΠΕΝ και απορούμε πως αναφέρεται στο «Ενημερωτικό». Φταίνε οι νεοσύστατοι Φορείς Διαχείρισης που δεν διαθέτουν κτίριο, προσωπικό και χρηματοδότηση ή φταίει το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας; Το γεγονός ότι το ίδιο του ΥΠΕΝ δεν κατάφερε να τους εντάξει στο Μητρώο Φορέων Γενικής  Κυβέρνησης για να μπορέσουν να πάρουν χρηματοδότηση είναι ευθύνη των νέων Φορέων και των υπολοίπων υφιστάμενων Φ.Δ.; Ρητορικό το ερώτημα.

  • Ψέμα 8ο: «Οι φύλακες των Φορέων έχουν μεν καθήκοντα φύλαξης, ωστόσο, δεν διαθέτουν ανακριτικές αρμοδιότητες».

Απάντηση: Οι ανακριτικές αρμοδιότητες είναι ανέκαθεν αίτημα των εργαζομένων και αποτέλεσε και πόρισμα του Εθνικού Διαλόγου (2014) αλλά ουδέποτε νομοθετήθηκε από το ΥΠΕΝ. Το ότι δεν έχει διαμορφωθεί λοιπόν το κατάλληλο θεσμικό πλαίσιο, μετά από τόσα χρόνια λειτουργίας των Φ.Δ., για να έχει ανακριτικές αρμοδιότητες το προσωπικό των Φορέων Διαχείρισης, είναι προφανώς ευθύνη που βαρύνει διαχρονικά το υπουργείο που δεν αντιμετώπισε ποτέ σοβαρά το θέμα της φύλαξης και σαφώς δεν είναι κάτι που βαρύνει τους Φορείς Διαχείρισης, εκτός και αν μπορούν να νομοθετούν οι Φ.Δ. για τις αρμοδιότητες τους και δεν το γνωρίζουμε.

  • Ψέμα 9ο: «Το κερασάκι στην τούρτα: Λειτουργία μόνον …τις καθημερινές – Ποτέ τα ΣΚ!». Απάντηση: όλα τα Κέντρα Πληροφόρησης των ΠΠ της χώρας είναι ανοικτά (εκτός από ένα) είτε μετά από συνεννόηση με τις ομάδες επισκεπτών είτε όχι. Το ένα ΚΠ δεν λειτουργεί για αντικειμενικούς λόγους & είναι απορίας άξιο γιατί αναφέρεται ως παράδειγμα. Όσο για τη φύλαξη των ΠΠ σε ποσοστό 70% οι Φ.Δ. εκτελούν πρόγραμμα φύλαξης τις Κυριακές και τις αργίες (επίσημες και κατ’ έθιμο). Προφανώς οι συντάκτες του «Ενημερωτικού» του ΥΠΕΝ δεν γνωρίζουν ότι η απασχόληση προσωπικού Κυριακές και αργίες ρυθμίζεται από τις διατάξεις του άρθρου 20 του Κεφ. Β του Ν. 4354/2015 (ΦΕΚ 176 Α’/16-12-2015), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει, και σύμφωνα με αυτές κανένας εργαζόμενος δεν μπορεί να εργάζεται χωρίς προηγούμενη έγκριση και δημοσίευση σε ΦΕΚ υπερωριών και σε κάθε περίπτωση όχι πάνω από 2 Κυριακές και αργίες το μήνα. Απαραίτητη προφανώς προϋπόθεση αποτελεί η ύπαρξη διαθέσιμης πίστωσης για υπερωριακή εργασία, κάτι που τις περισσότερες φορές δεν είναι δεδομένο για τους Φ.Δ. με αποκλειστική ευθύνη του Υπουργείου.
  • Ψέμα 10ο: «μικρές, ατελείς διοικητικές δομές που απασχολούν μερικούς υπαλλήλους (συνήθως γραμματείς, φύλακες και κάποιους επιστήμονες), οι οποίοι σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να ανταποκριθούν στο επιστημονικό και διαχειριστικό έργο των φορέων (πχ. επιστημονική παρακολούθηση ειδών χλωρίδας και πανίδας, ειδικοί στη διαχείριση κοινοτικών προγραμμάτων), παρά τις φιλότιμες προσπάθειες των υπαλλήλων».

Απάντηση: οι εργαζόμενοι των Φορέων Διαχείρισης έχουν αποκτήσει τεράστια εμπειρία και εξειδικευμένη τεχνογνωσία, καθώς πέραν από άριστοι γνώστες των προστατευόμενων περιοχών ευθύνης τους, πέραν των σχέσεων που έχουν αναπτύξει όλα αυτά τα χρόνια με τους κατοίκους των περιοχών τους, έχουν υλοποιήσει και ολοκληρώσει με επιτυχία 2 επιχειρησιακά προγράμματα (ΕΠΠΕΡ 2000-2006, ΕΠΠΕΡΑΑ 2007-2013, ΠΕΠ (2007-2013), προγράμματα Interreg, Life, ενώ τρέχουν τα νέα προγράμματα ΕΣΠΑ, LIFE, INTEREGG, ΠΕΠ και πολλά άλλα.

Κι όμως αξίζει να αναφερθούν κάποια στοιχεία του διαστήματος 2016-2019, για το «νεκρό» δηλαδή διάστημα μετά το ΕΣΠΑ 2007-2013 και πριν το ΕΣΠΑ 2014-2020, για δράσεις που οι ίδιοι οι εργαζόμενοι συνέχιζαν να υλοποιούν όπως η περιβαλλοντική ενημέρωση, η επιστημονική παρακολούθηση, η επόπτευση – φύλαξη, κ.ά., πάντα όμως με τεράστιες δυσκολίες, μέσα από προσωπικές εργασιακές υπερβάσεις και μονίμως απλήρωτοι:

  • σε σχέση με το διάστημα 2010-2015, το διάστημα 2016-2019 οι Φ.Δ. δέχτηκαν περισσότερα σχολεία και περισσότερους επισκέπτες ανά έτος, διοργάνωσαν περισσότερες εκδηλώσεις  ανά έτος και παρήγαγαν συνολικά περισσότερα σποτ και βίντεο ενημέρωσης και ανταποκρίθηκαν κατά μέσο όρο σε περισσότερες γνωμοδοτήσεις ανά έτος.
  • Συνολικά, το διάστημα 2016-2019, οι Φ.Δ δέχθηκαν 704 επισκέπτες, 3.452 σχολεία επισκέφθηκαν τους Φ.Δ. και συντάχθηκαν 4.576 γνωμοδοτήσεις στο πλαίσιο περιβαλλοντικής αδειοδότησης.
  • Οι Φ.Δ ασχολήθηκαν και με την επιστημονική παρακολούθηση, στο πλαίσιο της οποίας παρακολούθησαν σχεδόν 3000 είδη/οικοτόπους με ίδια μέσα και εντόπισαν για πρώτη φορά την παρουσία 250 ειδών σε θέσεις που δεν είχαν καταγραφεί.
  • Υλοποίησαν μικρά έργα και μελέτες ύψους 1,5 εκ. ευρώ από τα μικρά ποσά που διέθετε το Πράσινο Ταμείο.
  • Συμμετείχαν δε σε 34 προγράμματα εκτός ΕΣΠΑ και ΠΤ.

 

Κύριε Υπουργέ,

Είναι προφανές ότι οι διάφοροι Σύμβουλοί σας και η «Επιτροπή» που συστήσατε δεν σας έχουν ενημερώσει για το σημαντικό έργο των Φορέων Διαχείρισης όλα αυτά τα χρόνια μέσα από τεράστιες δυσκολίες. Σας καλούμε να βρείτε το θάρρος και να παραδεχθείτε το σημαντικό έργο που προσφέρουν οι Φορείς Διαχείρισης Προστατευμένων Περιοχών, αφού πρώτα πράξετε το αυτονόητο και ενημερωθείτε με συγκεκριμένα στοιχεία από τις υπηρεσίες του ΥΠΕΝ, από την Διαχειριστική αρχή του ΥΠΕΝ, από τις Διοικήσεις των Φορέων και γιατί όχι και από τους εργαζόμενους που γνωρίζουν καλύτερα από όλους το θέμα.

Η απαξίωση, ο δογματισμός και η αλαζονεία της άγνοιας οδηγεί σε επικίνδυνες εμμονές, καταστροφικές για το φυσικό περιβάλλον της χώρας. Υπάρχει και ο διάλογος. Ποτέ δεν είναι αργά να τον δοκιμάσετε.

 

Υ.Γ. Την αρμοδιότητα των Φορέων Διαχείρισης στην «καθαριότητα» την αφήνουμε ασχολίαστη…..