Νίκος Τσουκαλάς: «Τα εξοντωτικά πρόστιμα για Παράλειψη Υποβολής Οικονομικών Καταστάσεων»

«Τα επιμελητήρια μας έχουν το ανάλογο προσωπικό και τους νομικούς που χρειάζονται, ώστε να κατευθύνουν τα μελή τους …»

Η νομοθεσία ορίζει ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να υποβάλλουν τις ετήσιες οικονομικές τους καταστάσεις στο ΓΕΜΗ, Το υπουργείο ανάπτυξης με τον νόμο 4919/2022 και συγκεκριμένα με το άρθρο 50 έχει θεσμοθετήσει κυρώσεις για μια σειρά από παραβάσεις που αφορούν στις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων προς το Γ.Ε.ΜΗ. Ειδικά για την παράλειψη δημοσίευσης οικονομικών καταστάσεων με την περίπτωση ζ' του άρθρου 50 του ν. 4919/2022, έχει θεσπιστεί το εύρος των προστίμων για την παράλειψη υποβολής οικονομικών καταστάσεων από 10.00 έως 100.000 ευρώ, προκειμένου η χώρα μας να εναρμονιστεί με το άρθρο 28 της Οδηγίας (ΕΕ) 2017/11321, που προβλέπει ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να θεσπίσουν κατάλληλες κυρώσεις τουλάχιστον για τις περιπτώσεις:
• α) ελλείψεως της δημοσιότητας των λογιστικών εγγράφων όπως ορίζεται στο άρθρο 14 στοιχείο στ' της οδηγίας και
• β) απουσίας επί των εμπορικών εγγράφων ή οποιουδήποτε διαδικτυακού τόπου της εταιρείας, των υποχρεωτικών ενδείξεων που προβλέπονται στο άρθρο 26 της οδηγίας
Μη εισηγμένη - Μικρή 25.000
Μη εισηγμένη - Πολύ μικρή 10.000
Υποκατάστημα ή πρακτορείο αλλοδαπής 10.000
1. Λοιπές οντότητες (Υ.Γ.Ε.ΜΗ. Επιμελητηρίων)
Τύπος Πρόστιμο (€)
Κεφαλαιουχική και Προσωπική εταιρεία (όλοι οι εταίροι ΝΠ) - Μεγάλη 10.000
Κεφαλαιουχική και Προσωπική εταιρεία (όλοι οι εταίροι ΝΠ) - Μεσαία 5.000
Κεφαλαιουχική και Προσωπική εταιρεία (όλοι οι εταίροι ΝΠ) - Μικρή 2.500
Κεφαλαιουχική και Προσωπική εταιρεία (όλοι οι εταίροι ΝΠ) - Πολύ μικρή 1.000
Συνεταιρισμός 1.000
Υποκατάστημα ή πρακτορείο αλλοδαπής 1.000
Στην απόφαση αναφέρεται ότι : Ως παράβαση της περ. ια) της παρ. 1 του άρθρου 34, της περ. ε) της παρ. 1 του άρθρου 35, της περ. θ) του άρθρου 39, της περ. ι) του άρθρου 43 και των άρθρων 44 και 45 του ν. 4919/2022 νοείται η παράλειψη υποβολής οικονομικών καταστάσεων και των συνοδευτικών εκθέσεων, εντός της προθεσμίας που ορίζεται από τις ειδικότερες διατάξεις. Συνεπώς τα ανωτέρω αυστηρά πρόστιμα, επιβάλλονται ακόμη και στην περίπτωση καθυστέρησης μίας ημέρας από την προθεσμία υποβολής των οικονομικών καταστάσεων στο ΓΕΜΗ.
Ακόμη και αν δεχτούμε ότι για τις μεγάλες και εισηγμένες στο χρηματιστήριο επιχειρήσεις το πρόστιμο των 100.000 ευρώ είναι ενδεχομένως κατάλληλο και αναγκαίο για την τήρηση της διαφάνειας, την προστασία των επενδυτών, και την προστασία των συμφερόντων των τρίτων, για τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, η επιβολή τόσο υψηλών προστίμων (10.000€ και 25.000€) φαίνεται να παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας, κυρίως στην πτυχή της αναλογικότητας για τους εξής λόγους:
α) Για τις πολύ μικρές και μικρές εταιρείες αντίστοιχα, τα πρόστιμα είναι δυσανάλογα με τον κύκλο εργασιών και την κερδοφορία τους. Η καθυστέρηση μίας ημέρας, που μπορεί να οφείλεται σε αμέλεια ή παράλειψη, δεν δικαιολογεί την επιβολή ενός προστίμου που μπορεί να ισοδυναμεί με μεγάλο μέρος των ετήσιων κερδών αλλά και μεγάλο μέρος του ετήσιου κύκλου εργασιών τους, εάν λάβουμε φυσικά υπόψιν ότι στην Ελλάδα σχεδόν το 99% των επιχειρήσεων είναι μικρές κι πολύ μικρές με τζίρο πάνω από 50.000 ευρώ σύμφωνα και με τα πρόσφατα στοιχεία του ΟΟΣΑ αλλά και της Ευρωπαϊκής επιτροπής. Φανταστείτε σε μια μικρή Α.Ε με τζίρο 950.000 και κέρδη 50.000 ευρώ να της επιβληθεί πρόστιμο 25.000 για καθυστέρηση υποβολής οικονομικών καταστάσεων. Ένα πρόστιμο αυτής της τάξης μεγέθους μπορεί να θέσει σε κίνδυνο την οικονομική της βιωσιμότητα και αντί να λειτουργεί υπέρ του δημοσίου συμφέροντος, ενδέχεται να επιφέρει ακόμη και το κλείσιμο της επιχείρησης, κάτι που αντιβαίνει στον ευρύτερο στόχο της οικονομικής ανάπτυξης.
β) Το σύστημα προστίμων του Γ.Ε.ΜΗ. δεν φαίνεται να λαμβάνει υπόψη τη σοβαρότητα της παράβασης. Το πρόστιμο είναι το ίδιο είτε η καθυστέρηση είναι μια μέρα είτε ένας μήνας, κάτι που αντιτίθεται στην αρχή της αναλογικότητας ενώ σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, ισχύει η κλιμάκωση των προστίμων ανά περίοδο καθυστέρησης.
γ) Η δημοσίευση των οικονομικών καταστάσεων για μια μικρή ή πολύ μικρή εταιρεία έχει πολύ μικρότερη σημασία για το δημόσιο συμφέρον σε σχέση με τις εισηγμένες ή μεγάλες εταιρείες, όπου η διαφάνεια είναι κρίσιμη για την προστασία των επενδυτών. Συνεπώς οι εταιρίες αυτές έχουν περιορισμένη επίδραση στην αγορά. Η αναλογικότητα επιβάλλει τη διαφοροποίηση των κυρώσεων ανάλογα με τη σημασία του επιδιωκόμενου στόχου.
δ) Ο νόμος αναφέρεται σε "παράλειψη" και όχι σε εκπρόθεσμη υποβολή. Η γραμματική αυτή διαφοροποίηση δεν είναι τυχαία. Σε άλλες χώρες της ΕΕ, υπάρχει σαφής διάκριση και κλιμάκωση των προστίμων ανάλογα με την περίοδο καθυστέρησης. Για παράδειγμα, στο Βέλγιο τα πρόστιμα αυξάνονται προοδευτικά (148€ για 9-10 μήνες, 222€ για 10-12 μήνες, 443€ από τον 13ο μήνα).
Έλεγχος Αναλογικότητας των Προστίμων δεν υφίσταται
Ο έλεγχος της αναλογικότητας των προστίμων προϋποθέτει ότι το πρόστιμο που επιβάλλεται για την παράλειψη υποβολής οικονομικών καταστάσεων πρέπει να είναι:
1. Δίκαιο: Το πρόστιμο πρέπει να αντανακλά την πραγματική σοβαρότητα της παράβασης, χωρίς να είναι εξαιρετικά υπερβολικό.
2. Αναλογικό: Το πρόστιμο πρέπει να είναι λογικό και να μην υπερβαίνει την ικανότητα πληρωμής της επιχείρησης, ειδικά αν η επιχείρηση είναι μικρή ή η παράβαση ήταν ακούσια.
3. Ενδεδειγμένο: Η επιβολή προστίμου πρέπει να έχει ως στόχο την συμμόρφωση και την ενίσχυση της διαφάνειας, χωρίς να καταστρέφει την επιχείρηση ή να
Ερώτημα: …είναι ενημερωμένοι οι επιχειρηματίες για την εφαρμογή του νόμου και τα πρόστιμα που θα επιβάλλονται ;.
Τα επιμελητήρια μας έχουν το ανάλογο προσωπικό και τους νομικούς που χρειάζονται, ώστε να κατευθύνουν τα μελή τους και να τα ενημερώνουν για τις τυχόν παραλείψεις .
Και επειδή τα πρόστιμα που επιβάλλει το Γ.Ε.ΜΗ δεν είναι αναλογικά, γιατί δεν λαμβάνει υπόψη τις παρακάτω παραμέτρους
• Το πρόστιμο είναι υψηλό για πολύ μικρές επιχειρήσεις.
• Η παράλειψη είναι τυπική, χωρίς πρόθεση απόκρυψης.
• Υπάρχουν ελαφρυντικά (π.χ. τεχνικά προβλήματα, αδυναμία πρόσβασης στο σύστημα).
• Δεν υπάρχει κλιμάκωση του προστίμου ανάλογα με τη σοβαρότητα ή τη διάρκεια της παράλειψης.
Και επειδή παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας έχουν αντιδράσει τα επιμελητήρια για την μείωση των προστίμων ;.
Τσουκαλάς Γ Νίκος